Saturday, January 31, 2015

Þorrablót

Ég ekki hvort ég hef bloggað áður um þorrablót. Og ég nenni ekki að tékka á því. Bið forláts ef ég er að endurtaka mig.

Í kvöld fer ég á hið stórskemmtilega Kommablót í Neskaupstað. Þrátt fyrir nafnið er þessi samkoma ekki pólitísk, heldur er í raun um að ræða bæjarblót Norðfirðinga þótt það hafi áður verið á vegum Alþýðubandalagsins. Pólitíska tengingin var því vissulega fyrir hendi hér áður fyrr, en þá var líka haldið Mjófirðingablót, Hestamannablót, Sveitablót og Sjálfstæðisblót og er ég örugglega að gleyma einhverju Sveitablótið er það eina af þessum blótum sem enn lifir.

Í dag koma allra flokka kvikindi að Kommablótinu, öll dýrin í skóginum eru vinir og pólitík er mönnum ekki ofarlega í huga, þótt óhjákvæmilega beri hana á góma í annál ársins. Til að tryggja jafnvægi í annálnum eru meðal flytjenda fulltrúar úr ýmsum flokkum. Kommablótið hefur þá sérstöðu að það er meira og minna sama fólkið sem sér um annálsflutning ár hvert, þótt annað slagið detti inn nýir aðilar í hópinn og aðrir detti út sökum aldurs eða búferlaflutninga. Lágmarksafplánun í annálshópnum virðist þó vera a.m.k. 10 ár. Ókosturinn við að hafa ávallt sama hópinn er auðvitað sá að maður veit nokkurnvegin að hverju maður gengur, þótt auðvitað viti maður aldrei hver efnistökin verða.

Kosturinn er svo ákveðin samfella og tilvísanir í fyrri annála. Sumir brandarar nálgast það sem er á ensku kallað "running gag" eða jafnvel "catch phrase" húmor. Brandari eða karakter sem er kannski ekkert brjálæðislega fyndinn einu sinni verður fyndnari og fyndnari eftir því sem árin líða og sumir karakterar eru þannig að maður bíður spenntur eftir því að þeir birtist. Einhver myndi hugsanlega flokka þessa endurteknu brandara sem einelti, en ég held að flestir "fastagestir" í annál hafi fyrir þessu mikinn húmor, auk þess sem annáll á Kommablóti er aldrei rætinn eða ljótur. Smári og co. kunna þá list að gera góðlátlegt grín að fólki og atburðum og er það vel. Eitt af þvi sem gleður mig ávallt við annálsflutning er þegar Smári kemur fram í dragi. Veit ekki af hverju, en mér finnst það bara óstjórnlega skemmtilegt. Kannski af því að maður á von á því?

Hefðin er mjög sterk í kringum blótið og það er auðvitað hluti af því sem gerir það svona ánægjulegt. Maður veit að hverju maður gengur og veit að þetta er alltaf gaman. Ég hef farið á blót síðan ég var á 16. ári, þannig að ég mun hafa fyrst mætt árið 1990. Blótið í ár er það 49. í röðinni og fer ég því nærri því að hafa mætt á helming þeirra, sem minnir mig duglega á hvað ég er orðinn fokk gamall. Ég held að ég hafi kannski misst úr svona þrjú til fjögur blót á öllum þessum árum: Árin tvö sem ég var erlendis í námi og svo kannski eitt eða tvö ár þegar ég bjó í Reykjavík.

Fjöldasamkomur af þessu tagi gegna miklvægu hlutverki í því að tryggja viðgang gilda samfélagsins, enda skemmta sér saman ungir og aldnir, frá 16 ára upp í 98 ára (geri ráð fyrir að Stebbi Þorleifs mæti í kvöld). Að mínu mati er þetta ein mikilvægasta fjöldasamkoma ársins á Norðfirði. Það er í raun kannski bara brekkuskemmtunin á Neistaflugi sem er stærra fjöldasamkomumóment, en þó á annan hátt. Ég hugsa að ef tekin væri blóðprufa af blótsgestum og fólki í brekkunni á Neistaflugi, þá myndi mælast hærra magn oxýtósíns í blóði blótsgesta (reyndar meira magn etanóls einnig, sem gæti verið skýring). Slíkar samkomur þjappa fólki saman og minna okkur á að maður ER manns gaman. Ágæt áminning um að rafræn samskipti koma ekki í staðinn fyrir raunveruleg samskipti.

Mér finnst raunar áhyggjuefni hvað samskipti í kjötheimum virðast sífellt vera að dofna og minnka. Félagsstarf og samkomur eru besta móteitrið: Þorrablót, Neistaflug, Eistnaflug, tónleikar, íþróttakappleikir og starf í íþróttafélögum, björgunarsveit og Brján. Okkur hættir til að vanmeta hvað þetta er allt dýrmætt og mikilvægt. Enda hef ég einsett mér sjálfur að vera duglegri við að sækja félagsstarf og samkomur. Hef m.a. í því skyni tekið að mér stjórnarsetu í Brján, þeim merkilega klúbbi. Ný stjórn hyggst reyna að blása nýju lífi í klúbbinn og tryggja að þessi miklvæga stoð í félagslífi Norðfirðinga fúni ekki.

Ég gegni svo reyndar einnig smá hlutverki á Kommablótinu og hef gert síðustu ár. Ég ber þann virðulega titil "Blótsstjóri", sem er nú ekki alveg eins merkilegt og það hljómar. Mitt hlutverk er að halda öllu á dagskrá og stýra fjöldasöngnum. Hvort tveggja er afar auðvelt mál. Dagskráin er hefðbundin og breytist ekkert ár frá ári og það sama má segja um lögin sem eru sungin. Önnur sérstaða Kommablóts er hinn mikli fjöldasöngur sem þar fer fram. Ég hugsa að það séu sungin á bilinu 20-30 lög þegar allt er talið. Nú finnst sumum fjöldasöngur vera afar hallærislegt fyrirbæri, en ég held að flestir sem komast yfir kjánahrollinn og taka þátt finni hvað þetta er öflugt fyrirbæri. Það gerist nefnilega einhver smá galdur þegar tæplega 400 manns syngja hástöfum. Norðfirðingar eru upp til hópa afar lag- og tónvissir og þakið ætlar hreinlega að rifna af húsinu þegar mest gengur á. Það er afar skemmtilegt að upplifa þetta ofan af sviðinu og sjá yfir svona stóran og prúðbúinn hóp brosa, vagga sér og syngja eins og enginn sé morgundagurinn. Fallegt! Þetta á sér allt auðvitað sállífræðilegar skýringar: http://ideas.time.com/2013/08/16/singing-changes-your-brain/

Ég hlakka því óskaplega til að gleðjast með góðum vinum í kvöld, borða góðan (ok...ágætan) mat, drekka öl og upplifa alla gleðina sem fylgir Kommablóti.

No comments: