Skip to main content

Posts

Showing posts from February, 2015

Menntakerfið byggir á úreltum og skaðlegum forsendum

Ákveðnar forsendur liggja til grundvallar í menntakerfinu okkar. Kerfið er í grófum dráttum svona:
Nemendum er skipt í hópa eftir aldri. Allir eru skulu dvelja á skólastofnun frá 6-16 ára. Þar skulu þeir læra samkvæmt gildandi aðalnámsskrá. Aðalnámsskráin er sett saman af sérfræðingum sem er gert að greina og ákveða hvað allir þurfa að læra svo að þeir séu tilbúnir í framhaldsnám og þátttöku í samfélaginu. Kennarar skulu svo gera sitt besta til að tryggja að allir nemendur tileinki sér sem mest af þeirri hæfni og þekkingu sem aðalnámsskráin segir til um. Það eiga sumsé allir að læra það sama. Frammistaða nemenda er vegin og metin frá upphafi með prófum og verkefnum sem eiga að segja til um hvernig þeim gengur.
Það er hægara sagt en gert að ná þeim markmiðum sem kerfið setur. Börnum er ekki eðlislægt að fylgja skipunum og sitja kyrr. Það þurfa þau samt að gera í skólanum, talsverðan hluta dags. Þau ráða engu um það hvað þau læra, hvenær, hvar, með hverjum eða hvernig (í flestum tilvik…

Altrúismi

Í síðasta pistli velti ég vöngum yfir eðli mannsins og hvort það passaði við þær samfélagsgerðir sem við höfum búið við í gegnum aldirnar. Ég ætla að halda áfram á svipuðum nótum.

Mér finnst ljóst af öllu því sem ég hef lesið að maðurinn er félagsvera. Við lærðum að lifa af í náttúrunni með því að vinna saman og leysa vandamál í sameiningu. Maður er manns gaman. Okkur er eðlislægt að hjálpast að. Það gleður okkur að hjálpa öðrum. Þetta myndband sýnir þetta vel:

Kids are naturally altruistic

Rannsóknir á sviði jákvæðrar sálfræði benda einnig til þess að það að hjálpa öðrum auki hamingju okkar:

Why helping others matters

Samkvæmt ofangreindu væri æskilegt að samfélagið okkar leggði áherslu á samhjálp og samvinnu. Samfélagið snýst hins vegar að talsverðu leyti um efnishyggju, samkeppni og einstaklingshyggju. Mér finnst áhugavert að velta  því fyrir mér hvort þær áherslur stríði ekki meira og minna gegn eðlislægri þörf okkar fyrir samvinnu, samveru og samhjálp. Hugsanlega er þetta ein af s…

Hvert er eðli mannsins?

Þetta er spurning sem hefur verið skeggrædd lengi og hafa menn haft ýmsar skoðanir í gegnum tíðina. Ég ætla í stuttu máli að útlista pælingu sem ég hallast æ meira að:
Maðurinn virðist hafa þróast sem hópdýr. Við lærðum að lifa af í náttúrunni í tiltölulega smáum hópum sem ferðuðust um, veiddu sér til matar og söfnuðu ætum plöntum. Við lifðum í náttúrunni eins og hver önnur dýrategund og náðum góðum árangri í samskeppninni um að lifa af. Um þennan tíma eigum við auðvitað engar ritaðar heimildir, ekki frekar en um fyrstu landbúnaðarsamfélögin. Það er því ekki margt hægt að segja með fullri vissu um þessi prótótýpísku samfélög mannsins. Það er þó alveg fráleitt að halda að þessi 99% af þróunartíma okkar hafi ekki haft gífurleg áhrif á gensamsetningu okkar. Við höfum, genetískt séð, breyst afskaplega lítið síðan við vorum veiðimenn og safnarar. Það má því færa fyrir því nokkuð sterk rök að við séum víruð með mjög svipuðum hætti og forfeður okkar.
En hvernig voru forfeðurnir víraðir? Vi…

Borgar sig að fara illa með fólk?

Ef þú rekur fyrirtæki eða stýrir hópi fólks, þá er þetta spurning sem þú ættir að velta fyrir þér. Það er nefnilega því miður enn allt of algengt að fyrirtæki og stjórnendur fari ekki nógu vel með fólk. Þegar ég tala um illa meðferð á ég fyrst og fremst við um framkomu sem veldur fólki sálarangist og vanlíðan af einhverju tagi. Dæmi um slæma meðferð er t.d. strangt eftirlit, þar sem fólki er skipað til og frá eins og hundum, það er sjaldan eða aldrei haft með í ráðum varðandi hluti er snerta vinnu þess eða vinnuumhverfi og það er öskrað og skammast þegar fólk gerir mistök. Slíkar vinnuaðstæður eru nánast garanteraðar til að valda fólki mikilli streitu og vanlíðan og eru vart siðferðislega verjandi. En það er ekki allt.
Við slíkar aðstæður er nefnilega verið að nýta mannauð afspyrnu illa. Bestu fyrirtæki í heimi, í öllum geirum, eru þau sem brillera í því að virkja sitt fólk. Þau virkja fólkið sitt í því að hanna vinnuna, leysa vandamál og fá nýjar hugmyndir um það hvernig hægt er að…